Berichten in de rubriek 'wonen'

Donkere wolken boven huis en hypotheek

Voor de tweede keer sinds de crisis lijkt een herstel van de huizenmarkt niet door te zetten.

Eerst was het de discussie over de renteaftrek, nu zijn het strengere normen en een hogere hypotheekrente die roet in het eten dreigen te gooien. Aldus het economisch bureau van ING in een recente publicatie.

Zoekgedrag op internet wijst op een afname van het aantal woningverkopen in het lopende kwartaal. Een nog altijd zeer groot woningaanbod en een stijging van de maandlasten betekenen dat de huizenprijzen dit en volgend jaar nog wat verder kunnen dalen.

De NVM registreerde in het vierde kwartaal van 2010 15% meer verkopen dan het voorgaande kwartaal. “Gecorrigeerd voor seizoenspatronen was dit de sterkste kwartaalgroei in 6 jaar. Begin 2011 hebben de makelaars de vraag echter al weer zien afnemen. De naderende aanscherping van de inkomensnormen voor hypotheken per 1 januari 2011 speelde ongetwijfeld een rol”, aldus de ING-economen. “Ondanks het economisch herstel, met in z’n kielzog een aantrekkende arbeidsmarkt, is het mogelijk dat het aantal huishoudens met betalingsproblemen de komende tijd toeneemt. Volgens De Nederlandsche Bank loopt bij de helft van de hypotheeknemers in de komende 5 jaar de rentelooptijd af. Het zijn waarschijnlijk vooral de mensen die in 2006 een hypotheek hebben afgesloten die de maandlasten zien stijgen”.

NHG wijzigt voorwaarden tussentijds

Het Waarborgfonds Eigen Woningen heeft enkele voorwaarden van de Nationale Hypotheekgarantie (NHG) per 1 juli gewijzigd. “De huidige besluiten zijn van zwaarwegend belang voor alle bij de koopwoning- en hypotheekmarkt betrokken partijen. Derhalve zijn wij van mening dat de introductie van de beoogde wijzigingen niet kan wachten tot 1 januari 2012″, zo geeft het waarborgfonds als reden voor de tussentijdse wijzigingen. Vanaf 1 juli moeten taxaties volgens de NHG-regels worden uitgevoerd door een taxateur die is gecertificeerd volgens de regels van de Stichting Normering Taxatie en Validatie. Die stichting is door de brancheverenigingen opgericht; tot 1 juli volstaat een taxatie door één van de 13 door NHG goedgekeurde taxatie-instituten. Daarnaast geldt per 1 juli voor nieuwbouwwoningen dat een waarborgcertificaat moet zijn afgegeven door een instelling die een keurmerk heeft van de Stichting GarantieWoning, de opvolger van het vorig jaar opgeheven Garantie Instituut Woningbouw. Voor woningen die in eigen beheer of door de bewoner zelf worden gebouwd, hoeft geen insolventieverzekering te worden gesloten. Wel geldt daar een opschortende voorwaarde totdat het huis is bewoond.

Koper kan kiezen uit bijna 25 woningen

Nooit eerder had een potentiële woningkoper de keuze uit zoveel te koop staande woningen. Dit blijkt uit onderzoek van het Wegwijs Kenniscentrum. Op 20 april van dit jaar kon een koper kiezen uit gemiddeld 24,63 te koop staande woningen. Dat aantal is het hoogste in de geschiedenis van de woningmarkt.

Het laatste record werd gevestigd in april 2009 toen een keuze kon worden gemaakt uit gemiddeld 21,8 woningen. Het recordaantal kan worden geconcludeerd uit het quotiënt van het huidige aantal te koop staande woningen en het huidige gemiddelde aantal kopers op maandbasis.

Op 20 april 2011 stonden in totaal 232.434 bestaande woningen te koop. Dit aantal is ook een historisch record. Tegelijk is het gemiddelde aantal kopers het afgelopen halfjaar sterk gedaald. In januari van dit jaar lag dit aantal nog op 8.368. In de afgelopen maanden is dit aantal iets opgelopen tot een gemiddelde van 9.453 kopers. In het voorjaar neemt het aantal woningen dat in de verkoop komt normaliter al toe. De toename van het aantal kopers blijft echter achter.

Crisis sinds oktober 2007

In de afgelopen twintig jaar stonden er gemiddeld 7 woningen ter beschikking aan geïnteresseerde kopers. Dit aantal speelde voor het laatst een rol in oktober 2007 toen elke koper kon kiezen uit 7,1 woningen. Op dat moment stonden in totaal bijna 120.000 woningen te koop in Nederland. Al vóór de kredietcrisis liep dit aantal op tot ruim 9 woningen per koper, met een totaal te koop staand huizenbestand van bijna 155.000. Het aantal kopers bedroeg in de laatste maand voor de kredietcrisis nog 16.568. Tot eind 2008 was het aantal woningen per koper nog nimmer boven de 10 uitgekomen.

Minste woningen in 1998

Geldt het huidige record op de huizenmarkt als een triest hoogterecord, volstrekt anders was de sfeer zo’n dertien jaar geleden. In maart 1998 had een koper slechts de keuze uit 2,3 woningen. Het totale bestand aan potentiële koopwoningen in Nederland haalde toen nog niet de 30.000. Anno 2011 is de koopwoningenvoorraad dus het achtvoudige daarvan. Vooralsnog geldt de situatie van maart 1998 als het absolute dieptepunt in het aantal beschikbare woningen. Dit geldt voor veel groepen, zoals bijvoorbeeld woningverkopers en makelaars, als het hoogtepunt van de woningmarkt. Als gevolg van deze krapte steeg de gemiddelde huizenprijs in 1999 met maar liefst 19%.

Topverkoop eind 2005

Het hoogste aantal woningen dat ooit in één maand werd verkocht, was 24.042. Dat hoge aantal werd door het Kadaster geregistreerd in december 2005. Omdat het Kadaster pas registreert nadat het transport bij de notaris heeft plaatsgevonden, ongeveer 2,5 maanden ná het tekenen van het voorlopig koopcontract bij de makelaar, kan gesteld worden dat deze topverkoop gemiddeld tussen half september en half oktober via makelaars heeft plaatsgevonden. De topverkoop per eind 2005 had te maken met het feit dat men toen nog nét kon genieten van de extreem lage hypotheekrente. In juli 2005 lag deze hypotheekrente op laagste niveau sinds het jaar 1540, namelijk op 3,45%. Sinds 2005 heeft het renteniveau de stijgende lijn weer te pakken. Het dieptepunt in aantal verkopen vond plaats in januari 2010 toen slechts 7.708 woningen ‘over de toonbank’ gingen.

Kopersmarkt

De woningmarkt wordt stabiel geacht bij een stand van gemiddeld 7 woningen per koper. Onder die stand wordt gesproken van een verkopersmarkt, een markt waarin de verkoper de prijs bepaalt. Staan er gemiddeld meer dan 7 woningen aan een koper ter beschikking om een keuze uit te maken, dan wordt gesproken van een kopersmarkt. De koper maakt dan qua prijs en voorwaarden de dienst uit in de onderhandelingen. Al sinds oktober 2007 is dus sprake van een kopersmarkt, een markt waarin de prijzen gemiddeld dalen.

Een langdurige eenzijdige situatie in de economie kan niet als gezond worden beschouwd. De stagnatie op de woningmarkt leidt inmiddels, vooral bij echtscheidingen, tot moeilijke situaties binnen gezinnen, maar ook tot faillissementen in de bouw en bij makelaars en hypotheekadviseurs. Het lijkt onontkoombaar dat de overheid haar verantwoordelijkheid oppakt en maatregelen neemt om de woningmarkt aantrekkelijker te maken. Het door het Wegwijs Kenniscentrum gelanceerde ‘Reddingsplan Woningmarkt’ is daar wellicht een handreiking voor.

Fors meer huishoudens hebben schulden

Het aantal huishoudens met schulden is vorig jaar fors gestegen. In 2010 meldden zich 80.000 huishoudens bij de schuldhulpverlening, ruim 25.000 meer dan een jaar eerder. De hoeveelheid kredieten die de gemeentelijke kredietbanken verstrekten nam toe van 44 miljoen euro in 2009 naar 47 miljoen euro in 2010.

Dat heeft de Nederlandse Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK) gemeld. De cijfers baren NVVK-voorzitter Joke de Kock zorgen. ‘De cijfers bevestigen opnieuw dat schulden een breed maatschappelijk probleem zijn. Schulden zijn inmiddels diep in de samenleving geworteld.’ De economische crisis blijft druk zetten op de financiën van veel huishoudens, aldus de NVVK.

De trend dat steeds meer werkenden in de schulden raken, zet zich volgens de NVVK ook in 2010 voort. Een op de twee mensen die aankloppen voor hulp, heeft een inkomen vanaf modaal (€ 33.000 per jaar). Mensen komen in de problemen door een complex van factoren, aldus De Kock. Zij zitten bij voorbeeld met een restschuld van de hypotheek of hebben veel op afbetaling gekocht. Ook zijn veel mensen achter met het betalen van de ziektekostenverzekering, aldus De Kock. ‘Voor een gezin met twee studerende kinderen kunnen de kosten daarvan oplopen tot vijf- tot zeshonderd euro per maand.’

Zij maakt zich vooral zorgen over het toenemende aantal jongeren onder de 25 dat aanklopt bij de gemeentelijke kredietbanken. In 2007 vormden zij 7% van het aantal schuldenaren. Inmiddels is dat opgelopen tot 12%. Het gaat vaak om jongeren die op zichzelf gaan wonen en gewend waren dat pa en ma alles betaalden. ‘Zij krijgen te maken met vaste lasten, het aflossen van een studieschuld. Zij zijn daarop niet berekend. Zij hebben niet geleerd dat leven geld kost.’

Ook het aantal 65-plussers dat een beroep doet op de schuldhulpverlening neemt toe. ‘Partners vallen weg en de overblijvende partner is niet gewend de financiën te beheren.’ Bovendien daalt vaak het inkomen als een partner wegvalt, maar de vaste lasten blijven.

Hogere rente gevaar voor huiseigenaar

Nederlandse huizenbezitters zijn kwetsbaar bij een stijgende rente. Die zorgt ervoor dat de woningprijzen verder kunnen dalen terwijl de maandlasten tegelijkertijd oplopen. Juist nu de rente de komende tijd naar verwachting zal stijgen, loopt de rentevaste periode van veel huiseigenaren af, zo waarschuwt toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB).
DNB-directeur Lex Hoogduin sprak zijn waarschuwing gisteren uit bij de presentatie van het halfjaarlijkse Overzicht Financiële Stabiliteit, dat de risico’s in het financiële stelsel bekijkt. De alsmaar verder oplopende voedsel- en grondstoffenprijzen zorgen voor een hogere inflatie, die op zijn beurt de rente zal doen oplopen. Tegelijkertijd zijn veel Nederlandse huishoudens in de afgelopen twee jaar meer schuld aangegaan ten opzichte van hun bezittingen: de zogeheten schuldquote. “Die schuldquote loopt geleidelijk verder op en daar maak ik me zorgen over”, zei Hoogduin.

DNB constateert dat de huizenprijs in Nederland vooral wordt bepaald door hetgeen mensen bij de bank kunnen lenen. Bij een stijgende rente loopt dat bedrag terug, wat prijsdalingen tot gevolg kan hebben. De lage rente van de afgelopen jaren heeft er juist voor gezorgd dat de prijsdalingen nog beperkt zijn gebleven: sinds augustus 2008 zijn de prijzen gemiddeld 8 procent gedaald.

Omdat veel Nederlandse huizenbezitters doorgaans de hypotheekrente voor langere tijd vastzetten, zijn zij beter beschermd tegen een stijgende rente. Maar juist in de komende jaren loopt voor veel huizenbezitters die rentevaste periode af. Op basis van enquêtes schat DNB dat dit de komende vijf jaar voor meer dan de helft van de huizenbezitters het geval is.

DNB pleit voor hogere buffers voor huishoudens, bijvoorbeeld door hypotheken voor een groter deel af te lossen. Van de bestaande hypotheken in Nederland is echter meer dan de helft aflossingsvrij, wat inhoudt dat er op de schuld niets wordt ingelost. De toezichthouder juicht daarom de strengere regels die het kabinet onlangs met de Nederlandse banken overeenkwam toe. Daarin is afgesproken dat nieuwe hypotheken maximaal voor de helft aflossingsvrij mogen zijn, en dat de totale hypotheekschuld niet hoger mag zijn dan 110 procent van de woningwaarde. “Een goede eerste stap”, zei Hoogduin, “maar nog niet voldoende.”

In de Tweede Kamer klonken gisteren juist waarschuwende woorden tegen de nieuwe regels. Hoogleraar Peter Boelhouwer van de TU Delft stelde tijdens een hoorzitting dat de regels het kopers dusdanig moeilijk kunnen maken om een hypotheek te krijgen dat de huizenprijzen fors zullen dalen, vergelijkbaar met de situatie eind jaren zeventig. Hij raadde politici aan te wachten met het invoeren tot de woningmarkt hersteld is. Divisiedirecteur Job Swank van DNB herhaalde in het parlement de boodschap van de toezichthouder door te pleiten voor verdergaande maatregelen. “Wat hier voor ligt, stelt niet veel voor”, aldus Swank.

Bron: Trouw (link)

Nederlanders laks met betalen hypotheek

Nederlanders worden steeds gemakzuchtiger als het gaat om betalen van hun hypotheek of de huur. Zestien procent van de Nederlanders vergeet deze wel eens te betalen.

In 2010 lag het percentage van vergeetachtige woningeigenaren nog op negen procent, in 2011 is dit bijna twee keer zo hoog. Ook andere vaste lasten worden minder consequent betaald. Verzekeringen, energie, telefoon en belastingen worden door 42 procent te laat betaald. In 2010 was dit nog 38 procent.

Dit is opvallend, want het overige betaalgedrag is wel verbeterd ten opzichte van 2010. Ook het gemiddelde bedrag aan betalingsachterstanden is afgenomen met bijna 20 procent. In 2010 was dit bedrag nog 817 euro, momenteel is dat 676 euro.

De slechtste betalers komen uit de drie grote steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. In het westen en zuiden van het land wonen de netste betalers.

Bodem Koopsubsidiepot in zicht

De koopsubsidiepot van minister Van der Laan raakt snel leeg, laat de bewindsman vandaag weten in een brief aan de Tweede Kamer. Adviseurs die voor hun klanten een beroep willen doen op koopsubsidie, kunnen beter haast maken. De koopsubsidie mag zich verheugen in een grote en nog steeds toenemende belangstelling. Er  komen wekelijks vierhonderd nieuwe aanvragen bij.

Eigenlijk zou de regeling tot eind 2012 lopen, maar Van der Laan haalde al eerder de bedragen die voor later gereserveerd stonden naar voren om te voorkomen dat vorig jaar de subsidie al op zou zijn. De belangstelling voor de koopsubsidie is groot en neemt de laatste tijd alleen maar toe. Nu komen er wekelijks vierhonderd aanvragen binnen bij SenterNovem, de organisatie die de regeling uitvoert.

Duurzaam wonen

p_570.jpgDuurzaam wonen, of waar het vaak mee begint duurzaam bouwen, wordt de laatste jaren steeds populairder. Door de stijgende energieprijzen en toenemende milieubewustheid, zijn steeds meer mensen bereid om meer aandacht te schenken aan maatregelen die de bouw en het wonen duurzamer maken. Duurzaam bouwen is onder te verdelen in een vijftal belangrijke thema’s:

  • Energie
  • Materialen
  • Water
  • Woon/leefcomfort
  • Afval

Als de woning voldoet aan een aantal strenge eisen, is het veelal mogelijk om een deel van hypotheek als groene hypotheek te krijgen. Het rentevoordeel op deze groene hypotheek kan oplopen tot 1,5%, afhankelijk van de geldverstrekker. Met de huidige rentestijgingen kan dit een aardig voordeel voor u opleveren. Op deze manier is duurzaam wonen niet alleen interessant voor het milieu, maar ook voor uw portemonnee.